نماز آنکه شغلش مسافرت است
س 659 : كسى كه سفر مقدمه شغل اوست، آیا در سفرنمازش تمام و روزهاش صحیح است یا آن كه این حكم اختصاص به كسى دارد كه شغل او حتما ً مسافرت باشد؟
این گفته مرجع تقلید حضرت امام خمینى «قدس سره» كه مىفرماید: كسى كه شغل او مسافرت است چه معنائى دارد؟ آیا كسى یافت مىشود كه خود سفر شغل او باشد؟ زیرا چوپان و راننده و ملوان و غیر آنها هم كارشان چوپانى و رانندگى و كشیترانى است و اصولاً كسى كه سفر را به عنوان شغل خود برگزیده باشد وجود ندارد.
ج: كسى كه سفر مقدمه كار او است، اگر در خلال هر ده روز حداقل یك بار براى كار به محل كارش رفت و آمد نماید، نمازش تمام و روزهاش هم صحیح است و در كلمات فقهاء رضوان الله علیهم مراد از كسى كه شغل او مسافرت است، كسى است كه قوام كار او به سفر است مانند شغلها یى كه در سؤال ذكر شده است.
س 660 : نظر حضرتعالى درباره نماز و روزه كسانى كه به مدت معینى بیش از یك سال در شهرى براى كار اقامت مىكنند و یا سربازانى كه به مدت یك یا دو سال براى انجام خدمات سربازى در شهرى مىمانند، چیست؟ آیا بعد از هر سفرى باید قصد اقامت ده روز كنند تا نمازشان تمام و روزه آنها صحیح باشد؟ و اگر قصد ماندن كمتر از ده روز را داشته باشند، نماز و روزه آنها چه حكمى دارد؟
ج: اگر حداقل هر ده روز یكبار به خاطر شغل شان به محل كار سفر مىكنند، در غیر سفر اول نمازشان تمام و روزهشان صحیح است، ولى در سفر اول، حكم سایر مسافرین را دارند در اینكه تا قصد اقامت ده روز را نكردهاند، نمازشان شكسته و روزه آنها صحیح نیست.
س 661 : نماز و روزه خلبانان هواپیماهاى جنگى كه بیشتر روزها از پایگاههاى هوایىشان اقدام به پرواز كرده و مسافتى بسیار بیشتر از مسافت شرعى را مىپیمایند و مرتب این عمل را تكرار مىكنند، چه حكمى دارد؟
ج: حكم آنان همان حكم سایر رانندگان و ملوانان و خلبانان هواپیماهاست در اینكه نماز آنها در سفر تمام و روزهشان صحیح است.
س 662 : آیا قبیلهها یى كه یك یا دو ماه از قشلاق به ییلاق یا بر عكس منتقل مىشوند ولى بقیه سال را در ییلاق یا قشلاق بسر مىبرند، داراى دو وطن هستند؟ مسافرتهایى كه در ایام اقامت خود در یكى از این دو مكان به مكان دیگر انجام مىدهند از جهت قصر یا تمام بودن نماز چه حكمى دارد؟
ج: اگر قصد نقل و انتقال همیشگى از ییلاق به قشلاق و بر عكس را دارند تا روزهایى از سال را در یكى و روزها یى را در دیگرى بگذرانند و هر دو مكان را براى زندگى دائمى خود انتخاب كرده باشند، هر یك از آن دو مكان وطن آنان محسوب مىشود و بر آنان در آن دو حكم وطن جارى مىگردد، و اگر فاصله بین آن دو به مقدار مسافت شرعى باشد، در راه سفر از یكى به دیگرى، حكم سایر مسافرین را دارند.
س 663 : من كارمند یكى از ادارات دولتى شهر هستم. فاصله بین محل كار و محل سكونتم حدود سى و پنج كیلومتر است كه هر روز این مسیر را براى رسیدن به محل كارم طى مىكنم. اگر براى كار خاصى قصد كنم چند شب در شهر بمانم، نمازم چه حكمى دارد؟ آیا واجب است نماز را تمام بخوانم یا خیر؟ به عنوان مثال هنگامى كه در روز جمعه براى زیارت اقوام به شهر سمنان مسافرت مىكنم، آیا واجب است نمازم را تمام بخوانم یا خیر؟
ج: اگر مسافرت بخاطر كارى كه هر روز براى آن سفر مىكنید، نباشد، حكم سفر شغلى را ندارد، ولى اگر سفر بخاطر شغلى كه در محل كار دارید باشد و در ضمن آن اعمال خاصى از قبیل دیدن اقوام و دوستان را هم انجام مىدهید و گاهى یك یا چند شب هم در آنجا میمانید، باعث تغییر حكم سفر شغلى نمىشود و نماز تمام و روزه صحیحاست.
س 664 : اگر من در محل كارم پس از پایان وقت ادارى و انجام كارهاى ادارى كه به خاطر آن مسافرت كردهام، به انجام كارهاى شخصى بپردازم. مثلا از ساعت هفت صبح تا دو بعد از ظهر كارهاى ادارى را انجام دهم و از آن به بعد مشغول انجام كارهاى شخصى شوم، نماز و روزهام چه حكمى دارد؟
ج: انجام كارهاى خصوصى در سفر شغلى ادارى بعد از پایان كار ادارى، حكم سفر شغلى را تغییر نمىدهد.
س 665 : نماز و روزه سربازانى كه مىدانند بیش از ده روز در مكانى مىمانند ولى از خود اختیارى ندارند، چه حكمى دارد؟ امیدواریم فتواى حضرت امام «قدس سره» را هم بیان فرمائید.
ج: با اطمینان به اینكه ده روز یا بیشتر در یك مكان خواهند ماند، واجب است نماز خود را تمام بخوانند و روزه بگیرند. فتواى امام «قدس سره» هم همین است.
س 666 : نماز و روزه نیروهاى كادرى كه در استخدام ارتش یا سپاه پاسداران انقلاب اسلامى هستند و بیشتر از ده روز در پادگان و بیشتر از ده روز در مناطق مرزى مىمانند، چه حكمى دارد؟ خواهشمندم فتواى حضرت امام «قدس سره» را هم بیان فرمایید.
ج: اگر قصد اقامت ده روز یا بیشتر را درمكانى دارند و یا مىدانند به آن مقدار در آنجا خواهند ماند، واجب است نماز خود را تمام بخوانند و روزه هم بگیرند. فتواى امام «قدس سره» هم همین است.
س 667 : من در ایام ماه مبارك رمضان در جا یى اقامت دارم كه فاصله آنجا با مناطقى كه باید به آنها سركشى كنم به مقدار حد ترخص است، آیا در این صورت نماز تمام است؟ و آیا روزه گرفتن بر من واجب است؟
ج: اگر سركشى به جاها یى كه باید سركشى نما یید بصورت دوره گردى باشد، و یا رفتن شما به مناطقى كه فاصله آنها با محل اقامت كمتر از مسافت شرعى است پس از استقرار حكم اقامت هر چند با خواندن حداقل یك نماز چهار ركعتى باشد، و یا اینكه مجموع خروج شما از محل اقامت به آن مناطق در طى ده روز به مقدار یك سوم روز یا شب و یا كمتر باشد در این صور نماز شما در محل اقامت و آن مكانها تمام و روزه هم صحیح است. در غیر آن صور نمازتان شكسته و روزه شما هم باطل است.
س 668 : در رساله عملیه امام خمینى در بحث نماز مسافر، شرط هفتم، آمده است: واجب است راننده در غیر از سفر اول نماز خود را تمام بخواند ولى در سفر اول نمازش شكسته است هر چند طولانى باشد، آیا مقصود از سفر اول همان شروع حركت از وطن تا بازگشت به آن است هر چند یك ماه یا بیشتر طول بكشد ودر آن مدت ده بار یا بیشتر اقدام به حمل كالا از شهرى به شهر دیگر غیر از وطن اصلىاش كند؟
ج: سفر اول با رسیدن به مقصدى كه هنگام خروج از وطن یا محل اقامتش قصد رفتن به آنجا را براى حمل مسافر یا كالا به آنجا كرده بود، به پایان مىرسد، و مسیر برگشت به مبدأ جزء سفر اول محسوب نمىشود مگر اینكه مسافرت او به مقصد براى حمل مسافر یا كالا از آنجا به شهر مبدأ باشد.
س 669 : كسى كه رانندگى ماشین شغل ثابت و دائمى او نیست ولى براى مدت كوتاهى وظیفه رانندگى به او محول مىشود مثل سربازانى كه وظیفه رانندگى را در پادگانها و پاسگاهها و غیر آنها بر عهده مىگیرند، آیا این افراد حكم مسافر را دارند یا آنكه واجب است نماز خود را تمام خوانده و روزه بگیرند؟
ج: اگر از نظر عرف، رانندگى ماشین در آن مدت موقت شغل آنها محسوب شود، حكم سایر رانندگان را خواهند داشت.
س 670 : اگر ماشین رانندهاى بر اثر حادثهاى براى مدتى متوقف شود و راننده براى تعمیر و خرید لوازم به شهر دیگرى مسافرت نماید، با توجه به اینكه با ماشین خود سفر نكرده، آیا باید در مانند این سفر نمازش را تمام بخواند یا شكسته؟
ج: اگر در این سفر شغل او رانندگى نباشد، حكم دیگر مسافران را خواهد داشت.
استفتائات مقام معظم رهبری
اینجا حریم بهاری حضورآسمان است