طریقه خواندن نماز

طريقه خواندن نماز

1ـ نيت. قبل از هر چيز اينگونه نيت ميكنيم: نيت كردم خواندن (2ـ 3ـ 4) ركعت (فرض ـ واجب ـ سنت) نماز (صبح ـ ظهر ـ عصرـ مغرب ـ عشاء ـ وتر) را تنها براي خداوند.


2ـ تكبيره الاحرام يا تكبير تحريمه. پس از گفتن نيت، آقايان دو دستان خود را تا نرمه ی گوش و خانمها نيز تا سينه بالا برده و در همان حال بايد بگويند: «الله اكبر». بايد توجه داشت كه هنگام بالا بردن دستها كف آنها رو به قبله باشد.


3ـ گذاشتن دست راست بر روي دست چپ. پس از گفتن الله اكبر، دست راست را بر روي دست چپ، مردها زير ناف و خانمها روي سينه بايد بگذارند. طرز قرار دادن دستها اينگونه است كه مردها بايد دو‌ انگشت شصت و انگشت كوچك را به مچ دست چپ حلقه كرده و بقيه انگشتان را نيز روي دست چپ، صاف قرار دهند. اما خانمها همـه ی انگشتـان دو دسـت را بـه هـم چسبـانيـده و دست راست را بر روي دست چپ بايد بگذارند.


4ـ ثناء. سپس اينگونه ثناء ميخوانيم:«سُبْحَانَكَ اللهُمَّ وَ بِحَمْدِكَ وَ تَبَارَكَ اسْمُكَ وَ تَعَالَي جَدُّكَ وَ لاَ اِلَهَ غَيْرُكَ».


5ـ سوره فاتحه. پس از آن، سوره فاتحه را ميخوانيم. اما قبلاً بايد اعوذ بالله و بسم الله را نيز بگوييم: «اَعُوْذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيْم، بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْم، اَلْحَمْدُ للهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، الرَّحْمَنِ الرَّحِيْمِ، مَالِكِ يَوْمِ الدِّيْنِ، اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ اِيَّاكَ نَسْتَعِيْنُ، اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيْمَ، صِرَاطَ الَّذِيْنَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ، غَيْرِ الْمَغْضُوْبِ عَلَيْهِمْ، وَ لاَ الضَّآلِّيْنَ، آمين».


6ـ سوره. پس از خواندن فاتحه، سوره ديگري را نيز بايد بخوانيم. در اينجا براي مثال سوره اخلاص را ذكر ميكنيم. بايد توجّه داشت كه قبل از سوره به هيچوجه نبايد اعوذ بالله را گفت: «قُلْ هُوَ اللهُ اَحَد، اَللهُ الصَّمَدُ، لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُوْلَدْ، وَ لَمْ‌يَكُنْ لَّهُ كُفُواً اَحَد».


7ـ ركوع. پس از خواندن سوره، با گفتن الله اكبر، ركوع كرده و نيم ‌تنه بالا را خم ميكنيم طوريكه سر و گردن با سرين برابر گردد. البته براي خانمها اينچنين ركوع كردن لازم نبوده و كافي است كه اندكي خم شوند. در همان حال، سه بار آرام و شمرده ميگوييم: «سُبْـحانَ رَبِّــيَ الْعَظِيْم».


8ـ بلند شدن از ركوع. سپس با گفتن «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَه»، از ركوع بلند شده و كاملاً صاف ميايستيم و در همان حالت ايستاده ميگوييم: «رَبَّنَا لَكَ الْحَمْد». بايد توجه داشت كه اين، در صورت خواندن نماز به تنهائي است. اما در صورت خواندن نماز با جماعت، نمازگزار فقط بايد «رَبَّنَا لَكَ الْحَمْد» را بگويد.


9ـ سجده. سپس با گفتن «الله اكبر» به سجده ميرويم. طريقه سجده كــردن اينگونه است: ابتداء زانوان خود را بر زمين نهاده و بعد در حاليكه انگشتان هر دو دست را به هم چسبانيده‌ايم، دو كف دست را طوري بر زمين ميگذاريم كه بتوان صورت را ميان آنها قرار داد. سپس بيني و بعد پيشاني را ميان دو دست بر زمين ميگذاريم. به هنگام سجده بايد دقّت كرد كه مردها بازوهاي خود را از پهلو، و شكم را نيز از ران‌ها دور نگه داشته و خانمها نيز عكس اين را انجام دهند. وقتيكه به همين ترتيب سجده كرديم سه بار آرام و شمرده ميگوييم: «سُبْحَانَ رَبِّيَ الاَعْلَي». سپس با گفتن «الله اكبر»، از سجده برخاسته و اندكي مينشينيم. و بعد دوباره به سجده رفته و سه بار ميگوييم: «سُبْحَانَ رَبِّيَ الاَعْلَي».


10ـ قيام. پس از اتمام تسبيحات سجده، با گفتن «الله اكبر» بلند شده و ميايستيم. طرز برخاستن از سجده بر عكس همان طريقي است كه به سجده رفته بوديم. بدين گونه كه ابتداء پيشاني و بعد بيني و پس از آن دو دست و سپس زانوان را از زمين بلند ميكنيم. بدين ترتيب ركعت اول تمام ميشود.


11ـ ركعت دوم. حالا بايد ركعت دوم را شروع كنيم. ركعت دوم نيز همانند ركعت اول است. اما با اندكي تفاوت. در ركعت دوم نبايد ثناء «سبحانك» را خوانده و اعوذ بالله را گفت. فقط با گفتن بسم الله الرحمن الرحيم سوره فاتحه و بعد سوره ديگري همانند سوره اخلاص را تلاوت كرده و سپس ركوع و سجود ميكنيم. مراحل انجام ركوع، سجده، طرز گفتن تسبيحات و طريقه برخاستن از آنها، همگي به همان ترتيب مذكور بوده و هيچگونه تفاوتي با ركعت اول ندارد.


12ـ تشهّد. پس از اتمام سجده ی ركعت دوم، مينشينيم و اينگونه تشهّد ميخوانيم: «اَلتَّحِيَّاتُ للهِ وَ الصّلَوَاتُ وَ الطَّيِّبَاتُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِيُّ وَ رَحْمَهُ اللهِ وَ بَرَكَاتُهُ، اَلسَّلامُ عَلَيْنَا وَ عَلَي عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِيْنَ، اَشْهَدُ اَنْ لاَّ اِلَهَ اِلاَّ الله وَ اَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُوْلُهُ».


13ـ صلوات. پس از اتمام تشهد، اگر نمازي كه در حال خواندن آن هستيم دو ركعتي باشد، بايد صلواتها را نيز بخوانيم اينگونه: «اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَي مُحَمَّدٍ وَ عَلَي آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَي اِبْرَاهِيْمَ وَ عَلَي آلِ اِبْرَاهِيْمَ اِنَّكَ حَمِيْدٌ مَّجِيْد. اَللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَي مُحَمَّدٍ وَ عَلَي آلِ مَحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَي اِبْراهِيْمَ وَ عَلَي آلِ اِبْراهِيْمَ اِنَّكَ حَمِيْدٌ مَّجِيْد».


14ـ دعا. سپس اين دعا را نيز بايد بخوانيم: «اَلَّلَهُمَّ اغْفِرْلِيْ وَ لِوَالِدَيَّ وَ لِاُسْتَاذِيْ وَ لِجَمِيْعِ الْمُؤْمِنِيْنَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمِيْنَ وَ الْمُسْلِمَاتِ، اَلاَحْيَآءِ مِنْهُمْ وَ الاَمْوَاتِ، رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَهً وَ فِي الآخِرَهِ حَسَنَهً وَ قِنَا عَذَابَ النَّارِ وَ احْشُرْنَا مَعَ الاَبْرَارِ بِرَحْمَتِكَ يَا اَرْحَمَ الرَّاحِمِيْنَ.


15ـ سلام. پس از اتمام دعا، به دو طرف سلام ميدهيم. يعني صورت را اول به طرف راست چرخانده و ميگوييم: «السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَهُ اللهْ» و بعد به طرف چپ گردانده و باز ميگوييم: «السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَهُ اللهْ». بدين ترتيب خواندن نمازهاي دو ركعتي تمام ميشود.


16ـ ركعت سوّم. اگر نمازي كه ما در حال خواندن آن هستيم «3» ركعتي باشد، پس از اتمام تشهد ركعت دوم، بدون اينكه صلواتها را بخوانيم بايد بلند شده و بايستيم. در اينجا لازم است به يك نكته اشاره كنيم كه ما فقط دو گونه نماز «3» ركعتي داريم: 1ـ نماز مغرب «فرض» 2ـ نماز وتر «واجب». طريقه خواندن نماز «3» ركعتي فرض (مغرب) اينگونه است كه پس از برخاستن از ركعت دوم، ابتداء بسم الله الرحمن الرحيم گفته و بعد فقط سوره فاتحه را ميخوانيم؛ زيرا نمازي كه ما ميخوانيم فرض بوده و در نمازهاي فرض تنها در دو ركعت اول سوره خوانده ميشود؛ لذا بدون اينكه سوره بخوانيم به همان طريق سابق، ركوع و بعد سجده ميكنيم. سپس از سجده برخاسته و مينشينيم.
ابتداء تشهد و بعد صلوات، سپس دعا را به همان طريق مذكور به آرامي خوانده و بعد به دو طرف سلام ميدهيم. بدين ترتيب خواندن نمازهاي «3» ركعتي فرض تمام ميشود.


اما خواندن نمازهاي «3» ركعتي واجب (وتر) بدينگونه است كه پس از برخاستن از ركعت دوم، ابتداء بسم الله الرحمن الرحيم گفته و بعد سوره فاتحه و سپس سوره ديگري را نيز ميخوانيم؛ زيرا نمازي كه ما ميخوانيم واجب بوده و در نمازهاي واجب و سنت لازم است در همه ركعات به غير از فاتحه، سوره ديگري نيز خوانده شود. لذا در اينجا نيز به غير از فاتحه، سوره ديگري نيز ميخوانيم. پس از اتمام سوره، با گفتن «الله اكبر»، مردها دستها را تا نرمه ی گوش و خانمها نيز تا مقابل سينه بالا برده و طبق روشي كه قبلاً ذكر كرديم بايد دست راست را بر روي دست چپ قرار دهيم. در همين حال بايد دعاء قنوت را بخوانيم. اينگونه: «اَلَّلهُمَّ اِنَّا نَسْتَعِيْنُكَ وَ نَسْتَغْفِرُكَ وَ نُؤْمِنُ بِكَ وَ نَتَوَكَّلُ عَلَيْكَ وَ نُثْنِيْ عَلَيْكَ الْخَيْرَ، نَشْكُرُكَ وَ لاَ نَكْفُرُكَ، وَ نَخْلَعُ وَ نَتْرُكُ مَنْ يَّفْجُرُكَ. اَلَّلهُمَّ اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ لَكَ نُصَلِّيْ وَنَسْجُدُ وَ اِلَيْكَ نَسْعَي وَ نَحْفِدُ، نَرْجُوْ رَحْمَتَكَ وَ نَخْشَي عَذَابَكَ اِنَّ عَذَابَكَ بِالْكُفَّارِ مُلْحِقْ. سپس با گفتن «الله اكبر»، به ركوع و بعد به سجده ميرويم. پس از برخاستن از سجده به همان ترتيب مذكور، تشهد، صلوات و دعا را با آرامش كامل خوانده و بعد به طرفين سلام ميدهيم. بدين ترتيب خواندن نماز وتر تمام ميشود.


17ـ ركعت چهارم. اگر نمازي كه ما در حال خواندن آن هستيم «4» ركعتي باشد بايد پس از اتمام سجده ركعت سوم، بلند شده و بايستيم. ابتداء بسم الله الرحمن الرحيم گفته و بعد سوره فاتحه را بخوانيم. سپس طبق همان طريقي كه ذكر كرديم، اگر نماز سنت باشد، بايد بعد از فاتحه سوره ديگري را نيز بخوانيم. اما اگر نماز فرض باشد بدون اينكه سوره ديگري بخوانيم با گفتن «الله اكبر» به ركوع و بعد به سجده ميرويم. پس از اتمام سجده مينشينيم. ابتداء تشهد و بعد صلوات و سپس دعا را به ترتيب و به آرامي ميخوانيم. و در انتهاء به دو طرف سلام ميدهيم. بدين ترتيب خواندن نمازهاي «4» ركعتي تمام ميشود.


دعاي پس از نماز

پس از اتمام نمازهاي فرض، بهتر است اين دعا را بخوانيم: «اَسْتَغْفِرُ اللَّهْ، اَسْتَغْفِرُ اللَّهْ، اَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيْمَ الَّذِيْ لاَ اِلَهَ اِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّوْمُ‌ وَ اَتُوْبُ اِلَيْهِ. اَلَّلهُمَّ‌ اَنْتَ‌ السَّلاَمُ وَ‌ مِنْكَ السَّلاَمُ، فَحَيِّنَا يَا رَبَّنَا بِالسَّلاَمِ، وَ اَدْخِلْنَا دَارَكَ دَارَ السَّلاَمِ، تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَ تَعَالَيْتَ يَا ذَاالْجَلاَلِ وَ الاِكْرَامِ، لاَ اِلَهَ اِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَ لَهُ الْحَمْدُ يُحْيِيْ وَ يُمِيْتُ، وَهُوَ حَيٌّ لاَيَمُوْتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَهُوَ عَلَي كُلِّ شَئٍ‌ قَدِيْرٌ».


تسبيحات بعد از نماز

پس از خواندن نمازهاي فرض و اتمام سنتهاي بعد از آن، شايسته است اين تسبيحات را نيز بگوييم. بدين ترتيب:
1ـ سُبْحَانَ اللَّهْ، «33» بار
2ـ اَلْحَمْدُ لِلَّهْ، «33» بار
3ـ اَللَّهُ اَكْبَرْ، «34» بار
4ـ لاَ اِلَهَ اِلاَّ اللَّهْ، «10» بار
5ـ مُحَمَّدٌ رَسُوْلُ اللَّهْ، « 1» بار
6ـ اَلَّلهُمَّ صَلِّ عَلَي سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلَي آلِهِ وَ صَحْبِهِ وَ سَلِّمْ، «10» بار
7ـ اَسْتَغْفِرُ اللَّهْ،«100» بار
8ـ يَا هَادِيْ، «20» بار
9ـ اَلَّلهُمَّ صَلِّ عَلَي سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلَي آلِهِ وَ صَحْبِهِ وَ سَلِّمْ، «10» بار