آثار فرهنگى حضور زنان در مسجد

با توجه به تأكيد خاصى كه اسلام نسبت به تعليم و تعلم دارد براى تمام آحاد جامعه اسلامي، شايسته است زنان ضمن حضور در مسجد و بهره‌بردارى از فيوضات معنوى اين مكان مقدس در جهت افزايش آگاهى و درك خويش از مسائل دينى تلاش كنند. اين اقدام بي‌شك گامى در راستاى تعالى و رشد فرهنگى جامعه اسلامى خواهد بود.

البته جا دارد تأكيد شود اين حضور تنها در صورتى سازنده و مثمر آثار نيكو خواهد بود كه حضور آنان به هيچ وجه مفسده‌انگيز نباشد و بخاطر اين موضوع فقهاى اسلام در مورد برترى «نماز در خانه» نسبت به «نماز در مسجد» براى زنان دچار ترديد شده‌اند.

آثار نمازگزاران در مساجد متعدد

يكي از آثار بجاى آوردن نماز در مساجد متعدد آن است كه اين مكان‌ها در سراى قيامت به نفع نمازگزار شهادت خواهند داد.

امام صادق (ع) در حديثى مي‌فرمايند: «در جاهاى مختلف و متعدد از مساجد نماز بجاى آوريد چون هر گوشه‌اى از زمين در روز قيامت، براى كسى كه بر آن نماز گزارده باشد، شهادت مي‌دهد».

از اين حديث شريف هم مطلوبيت نماز گزاردن در مساجد مختلف استفاده مي‌شود و هم اين كه در مورد مسجد واحد شايسته است انسان در نقاط مختلف آن مسجد نماز و عبادت بجاي آورد.

البته پوشيده نيست اين كه انسان با چنين ديدى در نقاط مختلف خداى را عبادت كند در حقيقت حاكى از روح تضرع الى الله و احساس فقر در درگاه ربوبى است. چرا كه او با اين عمل، عدم اعتماد خود بر اعمال و عباداتش را اظهار مي‌‌نمايد و در حقيقت، موجودات هستي را شاهد بر ايمان و بندگى خويش مي‌گيرد، و وجود چنين حالتى در انسان يكى از كمالات نفسانى براى او به شمار مي‌آيد.

از همين روى ائمه هدى (ع) در اوج ايمان و عبادت به خاطر همين روحيه خوف و تضرع به درگاه الهى عبادات خويش را در مكان‌هاى مختلف بجاى مي‌آورند.

در حديثى از امام باقر (ع) آمده: «حضرت سجاد مانند اميرالمؤمنين در يك شبانه‌روز هزار ركعت نماز بجاى مي‌آورند. اميرالمؤمنين (ع) پانصد درخت خرما داشت و در زير هر نخلي دو ركعت نماز بجاى مي‌آوردند».

هر چند راز اين عمل به طور قطعى براى ما روشن نيست، ولى به نظر مي‌رسد، علت اين عمل همان نمازگزاردن در مكانهاى مختلف و به شهادت گرفتن زمين و ديگر موجودات عالم هستي همچون نخل بر عبادت و بندگى خويش است.

آثار رفت و آمد به مسجد

فایده و بهره‌اى که از رفت و آمد و انس با مسجد نصیب انسان مسلمان می‌شود، تنها ثواب بردن و در سراى دیگر مشمول لطف الهى واقع شدن نیست. بلکه در همین جهان نیز، فواید و آثار اخلاقی، تربیتی، علمی، اجتماعى و سیاسى فراوانى در سایه رفت و آمد به مسجد براى انسان مؤمن حاصل خواهد شد.

امیرالمؤمنین (ع) درمقام بیان برخى از آثار سازنده رفت و آمد به مسجد می‌فرمایند:

«انسانی که به مسجد رفت و آمد می‌کند، دست کم یکى از امور هشت‌گانه زیر نصیب او می‌شود:

1) برادر ایمانى که در مسیر خداوند از او استفاده کند.

2) علم و دانشى نو و تازه.

3) فهم و درک آیه‌اى از آیات قرآن.

4) شنیدن سخنى که او را به هدایت رهنمون باشد.

5) رحمتى که انتظار آن را از جانب خداوند می‌کشد.

6) سخنى که او را از گمراهى و هلاکت باز دارد.

7) ترک گناه به سبب روح فروتنى و خداترسى که در سایة آمد و شد به مسج به قلب او وارد شده.

8) ترک گناه به واسطة حیاء و شرم از برادر ایمانى خود که در مسجد با آنان آشنا شده است.

بله، اى مؤمنین به خدا، مسجد مکان اجابت دعاها و برطرف شدن خواست‌هاى مادى و معنوى است که انسان مؤمن در انتظار تحقق آن از جانب خداوند متعال است.

به هر حال حیاء و شرم از انسان‌هاى موحد و مؤمن امرى نیکو و پسندیده است و رفت و آمد به مسجد علاوه بر آن که روح ایمان و توجه به عظمت خداوند را در انسان تقویت می‌کند، زمینه آشنایى و ارتباط او با افراد مؤمن و صالح نیز فراهم می‌شود و این امر خود یکى از عوامل و اسباب دورى از گناه و انحرافات خواهد بود.

پس یکى از مراکز و کانون یافتن دوستان خوب و صالح، مسجد است.

فواید نماز جماعت که در اثر رفتن به مسجد حاصل می‌آید

1) نماز به جماعت از نماز اول وقت هم با فضیلت‌تر است و پاداش نماز جماعت هر چند مختصر و کوتاه برگزار شود، از نماز فرادا که طولانى بخوانند بیشتر است. در حدیث است: هرگاه عدد نمازگزاران در جماعت، از ده نفر بیشتر باشد، پاداشى نصیب نمازگزاران می‌شود که قابل بیان و شماره نیست.

2) نماز جماعت مظهر عظمت اسلام است.

3) نماز جماعت مبارزه با فردگرایى است.

4) نماز جماعت عامل نظم است.

5) نماز جماعت کم خرج‌ترین اجتماعات دنیاست و...

تا به حال با این همه توصیفاتى که از این مکان مقدس و فواید فردى و اجتماعى و مادى و معنوى آن شد باید اهمیت و برترى این خانة مسلمین بر همگان روشن شده باشد.

فواید فردى رفتن به مسجد

1) وقتی فردى براى برگزارى نماز جماعت به مسجد می‌آید، همین امر یعنى آمدن او به مسجد سبب می‌شود که بسیارى از صفاتى که یک فرد در نتیجه خودبینى دارد تبدیل به جمع‌گرایی شود. و پدیدار شدن این صفات نیکو خود عاملى است که انسان در رحمت خدا را به روی خود باز ببیند و با آمدن به مسجد و برپایى نماز جماعت به تدریج همه صفات او مظهری از زیبایى خدا شوند و دیگر هیچ صفت نکوهیده را در خود نبیند.

2) تجربه نشان داده که اکثر کسانى که در زندگى اجتماعى خود موفق هستند، اهل مسجد و نماز جماعت‌اند. چون وقتى که یک فردى اهل مسجد باشد، هیچ گاه از نارسایی‌هاى مادی مأیوس نمی‌شود و دست خدا را لابه‌لاى همه امور می‌بیند. پس با بینش و دید گسترده‌تری در جامعه و کارهاى اجتماعى خود حاضر می‌شود و روح کسالت از وى گرفته می‌شود. در نتیجه فرد در زندگى اجتماعى خود موفق‌تر می‌شود.

3) وقتى انسان به مسجد می‌رود و نماز جماعت می‌گذارد، همین نماز جماعت منشأ بسیارى از برکات و پاداش براى او می‌شود.

فوایدی که در اثر آمدن به مسجد برای مردم ایجاد می شود

 فوایدی که در اثر آمدن به مسجد برای مردم ایجاد می شود . 

الف ) فواید معنوى و مادى و اجتماعى و برترى ویژگی‌هاى مسجد  

1) بی‌هیچ شک اولین هدف اصلى و زیباترین هدف از رفتن به مسجد چیزى نیست جز برپایى نماز جماعت و بقیه اهداف و فواید مربوط به آن بدنبال همین هدف بوجود آمدند و شکل گرفتند.

2) دعا کردن براى برآورده شدن نیاز بندگان: انسان و مؤمن واقعى با این هدف به مسجد می‌رود که بتواند در محیطى قرار بگیرد تا با دورى از مشکلات زندگى خود، به راز و نیاز بپردازد و خداى خویش را عبادت کند.

بقيه در ادامه مطلب

ادامه نوشته