البته در سايه تكامل رابطه انسان موحد با مسجد، اين تنها مؤمن نيست كه به مسجد عشق مي‌ورزد بلكه مسجد و اجزاى آن نيز متقابلاً به مؤمن و نمازگزارى كه با آمد و شد خود موجبات رونق و آبادانى او را فراهم كرده است، عشق مي‌ورزد و در فراق او مانند كسى كه گم‌شده‌اي دارد، محبوب خويش را انتظار مي‌كشد.

پس واقعاً اين مكان مقدس برترين مكان‌هاست، زيرا هيچ مكانى را نمي‌توان يافت كه آن مكان نسبت به كسى كه وارد آن مي‌شود علاقه داشته باشد و به او عشق بورزد.

حضرت على (ع) در اين زمينه مي‌فرمايند: «مسجد خراب از خرابى خود به خداوند متعال شكايت مي‌كند و اگر آباد كنندگان او مدتى غايب شوند و مجدداً باز گردند، آن چنان خوشحال مي‌شود كه يكى از شما گم‌شده‌اى داشته باشد و سپس به او بازگردد».

پس نشانه عشق ورزيدن مسجد اين است كه مسجد مكانى زنده است و روح دارد.