مساجد؛ کانون مسائل فرهنگی
حجة الاسلام مهدی ماندگاری، مبلغ و استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه
مساجد باید کانون مسائل فرهنگی باشد، تصریح می کند: این کانونها باید به
رفع نیازهای فکری جامعه بویژه جوانان کمک کند و بستری برای اعتلای سطح
آگاهی های آنان باشد.
وی اضافه می کند: حمایت از برنامه های جذابی که موجب تمایل مردم به سوی این مراکز معنویت می شود، باید در اولویت فعالیت متولیان این امر باشد تا اگر زمانی مشکلی برای فردی پیش آمد، دوستان و همراهان مسجدی او در رفع آن پیش قدم شوند. ماندگاری با اشاره به نقش محوری مساجد در صدر اسلام خاطرنشان می کند: البته نمی توان نقش مساجد را در دوران کنونی با آن زمان مقایسه کرد اما می توان برنامه هایی را در جهت محوری شدن این نقش در میان مردم پیاده کرد. این استاد حوزه و دانشگاه یادآور شد: جوانان باید بدانند آنها که ارتباط قوی تر و مستمرتری با مساجد دارند، بهداشت روحی و روانی بیشتری داشته و در زندگی خود نیز موفق ترند. شایسته است برکات ارتباط با مساجد با بیان بخشی از دستاوردهای پژوهشی در این خصوص، برای جوانان تشریح شود.
آنچه در این میان ضرورت دارد، رصد برنامه های فرهنگی مساجد در ماه میهمانی خدا، از زبان متولیان رسیدگی به امور مساجد است. حجة الاسلام حجت ا... نیکی ملکی، معاون فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد یکی از مباحث مهم فراروی مساجد، در ماه رمضان، توجه به مباحث قرآنی است، می گوید: جلسات تفسیر قرآن در دو سال اخیر برپا می شود، سال گذشته جلد اول مفاهیم قرآن علامه بلاغی در مساجد سراسر کشور توزیع شد و امسال جلد دوم و سال بعد جلد سوم آن به مسجدی ها داده می شود.
وی ادامه می دهد: مسابقه ای از این کتاب برای عموم مردم و نیز ائمه جماعات ترتیب داده شده که در کنار برگزاری محافل انس با قرآن در مساجد اجرا می شود.
نیکی ملکی در خصوص برنامه های متنوع برای جذب جوانان به مساجد در ماه مبارک رمضان با توجه به استعدادهای معنوی بالایی که در این ایام برای تصفیه روحی وجود دارد، عنوان می کند: اجرای برنامه های هنری و ورزشی، تجلیل از جوانان اهل قلم و هنرمند، برگزاری مسابقات ادبی و هنری، سرکشی از خانواده های شهدا و ایثارگران و برپایی جلسات توجیهی مفاهیم و آموزه های دینی از جمله این برنامه هاست.
معاون فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد با اشاره به کمبود بودجه و وجود مشکلات مالی در این مراکز می گوید: بودجه مساجد بسیار پایین است، به گونه ای که در عرصه های فرهنگی، یک پنجاهم سازمان اوقاف هم بودجه نداریم و برنامه ریزی های خود را بر مبنای محدودیتهای بودجه ای تنظیم می کنیم.
وی در خصوص برگزاری دوره های آموزشی برای ائمه جماعات به عنوان عناصر با اهمیت مساجد در جذب مردم به خانه های خدا، می افزاید: برای این افراد آموزشهای کوتاه مدت و بلند مدت به صورت حضوری و مکاتبه ای داریم. نیکی ملکی با اشاره به کمبود ائمه جماعات در 70 هزار مسجد موجود در کشور یادآور می شود: در حال حاضر حدود نیمی از مساجد ما، امام جماعت ثابت دارند و بقیه مساجد بدون امام جماعت هستند که در جهت تربیت و اعزام این افراد، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم برنامه هایی را در دست اجرا دارد.
گسترش فرهنگ قرآنی
حجة الاسلام حسین احمدیان، معاون فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به برنامه های ماه مبارک رمضان در مساجد می گوید: امسال یک هزار و 500 مبلغ به مساجد و امامزادگان سراسر کشور از سوی این سازمان برای ترویج فرهنگ قرآنی و اسلامی اعزام شدند. وی با بیان اینکه سازمان اوقاف و امور خیریه توان خود را برای گسترش فرهنگ قرآنی در مناطق محروم متمرکز کرده است، تصریح می کند: اعزام 400 نفر استاد روحانی از قم و 200 دانشجوی دانشکده علوم قرآنی برای آموزش روخوانی، روانخوانی و تجوید در مناطق محروم از جمله تلاشهای این سازمان است.
معاون فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه پیرامون دیگر برنامه های این سازمان در ماه خدا می گوید: برگزاری برنامه های ویژه ایتام، دلجویی از فقرا، کمک به زندانیان و خانواده های بی سرپرست و برگزاری مراسم شبهای قدر در مساجد و امامزادگان سراسر کشور در دستور کار این سازمان قرار دارد. وی با اشاره به برپایی بیش از 500 کلاس قرآنی در کشور، از برگزاری 60 محفل قرآنی کلان با حضور قاریان بین المللی از مصر و ایران در مناطق مختلف ایران خبر داده و می افزاید: اکثر این برنامه ها در مساجد و امامزاده ها برگزار می شود که موجب جذب مردم بویژه جوانان به این اماکن معنوی و مذهبی و آشنایی آنان با دیگر فعالیت های فرهنگی و استمرار ارتباط دو سویه بین آنان خواهد شد.
احمدیان در خصوص اجرای برنامه تفسیر در مساجد و اماکن مذهبی طی ماه رمضان خاطرنشان می کند: سال گذشته 900 جلسه تفسیر در کشور برگزار شد که امسال پیش بینی می شود با استقبال بیش از یک هزار جلسه تفسیر با حضور پرشور جوانان برپا شود.
وی چاپ و توزیع قرآن و سایر کتابهای دینی و مذهبی و توزیع آن در کتابخانه های مساجد را یکی دیگر از راهکارهای جذب جوانان به مساجد عنوان کرده و توضیح می دهد: حمایت از اردوهای زیارتی، حمایت و فراهم آوردن امکانات برای برنامه های هنری و ورزشی، ترویج برنامه های موفق و تأثیرگذار در مساجد و پیاده سازی سیاست های تشویقی از طراحان و مجریان آن از دیگر این اقدامات است.
ائمه جماعات کارآمد
حجة الاسلام عزت ا... واعظی، مشاور فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد، راهکارهای جذب جوانان به مساجد را معلول چند عامل می داند و اظهار می کند: ائمه جماعات مساجد به عنوان رکن این مراکز تبلیغی و ترویجی، باید افرادی جوان، پرانرژی و با سواد باشند و اگر هم افرادی سالخورده اند، باید معلم فضل و اخلاق مردم باشند.
وی با بیان اینکه هیأت امنای مساجد به عنوان بازوان اجرایی امام جماعت باید افرادی توانمند و خلاق باشند، عنوان می کند: اخلاق خادمان و نظافت و پویایی مساجد بویژه در مناسبتها از دیگر عوامل تأثیرگذار برای جذب جوانان به مسجد است.
واعظی با تأکید بر ایجاد فضای شاد و امید بخش در مساجد خاطرنشان می کند: داشتن برنامه های متنوع و ائمه جماعات آشنا به مسائل روز با تحلیل های منصفانه می تواند ارتباط جوان و مسجد را تقویت کند.
از سوی دیگر نیز فضاهای ورزشی و هنری که در برخی مساجد وجود دارد، موجب حضور مستمر آنان در این مراکز می شود. مشاور فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد خواستار توسعه اتاق های مشاوره دینی و پاسخ گویی به شبهات در مساجد می شود و ادامه می دهد: کارکرد مسجد فقط اقامه نماز جماعت نیست، اگرچه مهم ترین رسالت آن است اما با برنامه های جانبی و متنوع می تواند ارتباط مسجد با مردم را تقویت کند.
وی با اشاره به گسترش روزافزون رسانه های ارتباط جمعی در قالبهای جذاب و سرگرم کننده می گوید: در این شرایط، اگر به محوریت مسجد در زندگی فردی و اجتماعی افراد توجه نشود، به حاشیه می روند لذا باید جاذبه های مثبت و مؤثری را برای تقویت ارتباط مردم با مساجد تعریف کرد و با اجرای برنامه های متنوع و جذاب در این اماکن، این ارتباط دوسویه را تقویت کرد.
جایگاه مساجد در سیاستهای برنامه پنجم توسعه
اهمیت جایگاه مساجد در کشور ما بی بدیل است اما آنچه در اولویت این سخن قرار می گیرد، روشن شدن نقش و کارکردهای آن در جامعه است. نقشی که هرروز با فراگیرتر شدن ابزارهای ارتباطات جمعی در فضای مجازی کم رنگ تر می شود و باید برای تثبیت جایگاه این پایگاه های معنوی و مذهبی در چنین شرایطی برنامه داشت. تدوین سند چشم انداز توسعه مساجد در افق 1404 در حالی به درخواست مرکز رسیدگی به امور مساجد در مجمع تشخیص مصلحت نظام به پایان رسیده است که امید آن می رود، راهبردهایی برای روشن شدن کارکردها و نقش مساجد در عرصه های اجتماعی و فرهنگی و ارتباط و وظایف سایر دستگاه ها و نهادهای مرتبط با آن، در سیاستهای برنامه پنجم توسعه گنجانده شود.
وی اضافه می کند: حمایت از برنامه های جذابی که موجب تمایل مردم به سوی این مراکز معنویت می شود، باید در اولویت فعالیت متولیان این امر باشد تا اگر زمانی مشکلی برای فردی پیش آمد، دوستان و همراهان مسجدی او در رفع آن پیش قدم شوند. ماندگاری با اشاره به نقش محوری مساجد در صدر اسلام خاطرنشان می کند: البته نمی توان نقش مساجد را در دوران کنونی با آن زمان مقایسه کرد اما می توان برنامه هایی را در جهت محوری شدن این نقش در میان مردم پیاده کرد. این استاد حوزه و دانشگاه یادآور شد: جوانان باید بدانند آنها که ارتباط قوی تر و مستمرتری با مساجد دارند، بهداشت روحی و روانی بیشتری داشته و در زندگی خود نیز موفق ترند. شایسته است برکات ارتباط با مساجد با بیان بخشی از دستاوردهای پژوهشی در این خصوص، برای جوانان تشریح شود.
آنچه در این میان ضرورت دارد، رصد برنامه های فرهنگی مساجد در ماه میهمانی خدا، از زبان متولیان رسیدگی به امور مساجد است. حجة الاسلام حجت ا... نیکی ملکی، معاون فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد یکی از مباحث مهم فراروی مساجد، در ماه رمضان، توجه به مباحث قرآنی است، می گوید: جلسات تفسیر قرآن در دو سال اخیر برپا می شود، سال گذشته جلد اول مفاهیم قرآن علامه بلاغی در مساجد سراسر کشور توزیع شد و امسال جلد دوم و سال بعد جلد سوم آن به مسجدی ها داده می شود.
وی ادامه می دهد: مسابقه ای از این کتاب برای عموم مردم و نیز ائمه جماعات ترتیب داده شده که در کنار برگزاری محافل انس با قرآن در مساجد اجرا می شود.
نیکی ملکی در خصوص برنامه های متنوع برای جذب جوانان به مساجد در ماه مبارک رمضان با توجه به استعدادهای معنوی بالایی که در این ایام برای تصفیه روحی وجود دارد، عنوان می کند: اجرای برنامه های هنری و ورزشی، تجلیل از جوانان اهل قلم و هنرمند، برگزاری مسابقات ادبی و هنری، سرکشی از خانواده های شهدا و ایثارگران و برپایی جلسات توجیهی مفاهیم و آموزه های دینی از جمله این برنامه هاست.
معاون فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد با اشاره به کمبود بودجه و وجود مشکلات مالی در این مراکز می گوید: بودجه مساجد بسیار پایین است، به گونه ای که در عرصه های فرهنگی، یک پنجاهم سازمان اوقاف هم بودجه نداریم و برنامه ریزی های خود را بر مبنای محدودیتهای بودجه ای تنظیم می کنیم.
وی در خصوص برگزاری دوره های آموزشی برای ائمه جماعات به عنوان عناصر با اهمیت مساجد در جذب مردم به خانه های خدا، می افزاید: برای این افراد آموزشهای کوتاه مدت و بلند مدت به صورت حضوری و مکاتبه ای داریم. نیکی ملکی با اشاره به کمبود ائمه جماعات در 70 هزار مسجد موجود در کشور یادآور می شود: در حال حاضر حدود نیمی از مساجد ما، امام جماعت ثابت دارند و بقیه مساجد بدون امام جماعت هستند که در جهت تربیت و اعزام این افراد، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم برنامه هایی را در دست اجرا دارد.
گسترش فرهنگ قرآنی
حجة الاسلام حسین احمدیان، معاون فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به برنامه های ماه مبارک رمضان در مساجد می گوید: امسال یک هزار و 500 مبلغ به مساجد و امامزادگان سراسر کشور از سوی این سازمان برای ترویج فرهنگ قرآنی و اسلامی اعزام شدند. وی با بیان اینکه سازمان اوقاف و امور خیریه توان خود را برای گسترش فرهنگ قرآنی در مناطق محروم متمرکز کرده است، تصریح می کند: اعزام 400 نفر استاد روحانی از قم و 200 دانشجوی دانشکده علوم قرآنی برای آموزش روخوانی، روانخوانی و تجوید در مناطق محروم از جمله تلاشهای این سازمان است.
معاون فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه پیرامون دیگر برنامه های این سازمان در ماه خدا می گوید: برگزاری برنامه های ویژه ایتام، دلجویی از فقرا، کمک به زندانیان و خانواده های بی سرپرست و برگزاری مراسم شبهای قدر در مساجد و امامزادگان سراسر کشور در دستور کار این سازمان قرار دارد. وی با اشاره به برپایی بیش از 500 کلاس قرآنی در کشور، از برگزاری 60 محفل قرآنی کلان با حضور قاریان بین المللی از مصر و ایران در مناطق مختلف ایران خبر داده و می افزاید: اکثر این برنامه ها در مساجد و امامزاده ها برگزار می شود که موجب جذب مردم بویژه جوانان به این اماکن معنوی و مذهبی و آشنایی آنان با دیگر فعالیت های فرهنگی و استمرار ارتباط دو سویه بین آنان خواهد شد.
احمدیان در خصوص اجرای برنامه تفسیر در مساجد و اماکن مذهبی طی ماه رمضان خاطرنشان می کند: سال گذشته 900 جلسه تفسیر در کشور برگزار شد که امسال پیش بینی می شود با استقبال بیش از یک هزار جلسه تفسیر با حضور پرشور جوانان برپا شود.
وی چاپ و توزیع قرآن و سایر کتابهای دینی و مذهبی و توزیع آن در کتابخانه های مساجد را یکی دیگر از راهکارهای جذب جوانان به مساجد عنوان کرده و توضیح می دهد: حمایت از اردوهای زیارتی، حمایت و فراهم آوردن امکانات برای برنامه های هنری و ورزشی، ترویج برنامه های موفق و تأثیرگذار در مساجد و پیاده سازی سیاست های تشویقی از طراحان و مجریان آن از دیگر این اقدامات است.
ائمه جماعات کارآمد
حجة الاسلام عزت ا... واعظی، مشاور فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد، راهکارهای جذب جوانان به مساجد را معلول چند عامل می داند و اظهار می کند: ائمه جماعات مساجد به عنوان رکن این مراکز تبلیغی و ترویجی، باید افرادی جوان، پرانرژی و با سواد باشند و اگر هم افرادی سالخورده اند، باید معلم فضل و اخلاق مردم باشند.
وی با بیان اینکه هیأت امنای مساجد به عنوان بازوان اجرایی امام جماعت باید افرادی توانمند و خلاق باشند، عنوان می کند: اخلاق خادمان و نظافت و پویایی مساجد بویژه در مناسبتها از دیگر عوامل تأثیرگذار برای جذب جوانان به مسجد است.
واعظی با تأکید بر ایجاد فضای شاد و امید بخش در مساجد خاطرنشان می کند: داشتن برنامه های متنوع و ائمه جماعات آشنا به مسائل روز با تحلیل های منصفانه می تواند ارتباط جوان و مسجد را تقویت کند.
از سوی دیگر نیز فضاهای ورزشی و هنری که در برخی مساجد وجود دارد، موجب حضور مستمر آنان در این مراکز می شود. مشاور فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد خواستار توسعه اتاق های مشاوره دینی و پاسخ گویی به شبهات در مساجد می شود و ادامه می دهد: کارکرد مسجد فقط اقامه نماز جماعت نیست، اگرچه مهم ترین رسالت آن است اما با برنامه های جانبی و متنوع می تواند ارتباط مسجد با مردم را تقویت کند.
وی با اشاره به گسترش روزافزون رسانه های ارتباط جمعی در قالبهای جذاب و سرگرم کننده می گوید: در این شرایط، اگر به محوریت مسجد در زندگی فردی و اجتماعی افراد توجه نشود، به حاشیه می روند لذا باید جاذبه های مثبت و مؤثری را برای تقویت ارتباط مردم با مساجد تعریف کرد و با اجرای برنامه های متنوع و جذاب در این اماکن، این ارتباط دوسویه را تقویت کرد.
جایگاه مساجد در سیاستهای برنامه پنجم توسعه
اهمیت جایگاه مساجد در کشور ما بی بدیل است اما آنچه در اولویت این سخن قرار می گیرد، روشن شدن نقش و کارکردهای آن در جامعه است. نقشی که هرروز با فراگیرتر شدن ابزارهای ارتباطات جمعی در فضای مجازی کم رنگ تر می شود و باید برای تثبیت جایگاه این پایگاه های معنوی و مذهبی در چنین شرایطی برنامه داشت. تدوین سند چشم انداز توسعه مساجد در افق 1404 در حالی به درخواست مرکز رسیدگی به امور مساجد در مجمع تشخیص مصلحت نظام به پایان رسیده است که امید آن می رود، راهبردهایی برای روشن شدن کارکردها و نقش مساجد در عرصه های اجتماعی و فرهنگی و ارتباط و وظایف سایر دستگاه ها و نهادهای مرتبط با آن، در سیاستهای برنامه پنجم توسعه گنجانده شود.
+ نوشته شده در یکشنبه دهم شهریور ۱۳۹۲ ساعت 21:11 توسط منصوره سادات حسینی طباطبایی
|
اینجا حریم بهاری حضورآسمان است